جمال الدين محمد الخوانساري
293
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
2652 ايّاك والكبر فانّه أعظم الذّنوب والأم العيوب وهو حلية إبليس . بپرهيز از تكبّر پس بدرستى كه آن بزرگترين گناهان است وپستترين عيبهاست وآن زيور شيطان است ، وممكن است كه « ألام العيوب » بمعنى : پستترين عيبها ، چنانكه ترجمه شده نباشد بلكه بمعنى دردناكترين عيبها باشد يعنى زيادة از همهء عيبها يعنى گناهان سبب درد ووجع خواهد شد ، ومؤيّد اين است اين كه در نسخهها « ألام » بألف نوشته شده وبنا بر معنى اوّل متعارف اين است كه « الوم » بواو نوشته شود . 2653 ايّاك والحسد فانّه شرّ شيمة وأقبح سجيّة وخليقة إبليس . دورى كن از حسد پس بدرستى كه آن بدتر خصلتى است وزشتتر خوئى است وخوى شيطان است ، و « حسد » چنانكه قبل از اين مذكور شد آن است كه كسى آرزو كند زوال نعمت ديگرى را مثل مالي يا جاهى يا علمي ومانند آنها خواه خواهد كه باو برسد يا نه ، واين مذموم وحرام است ، وامّا اگر مثل آن را از براي خود آرزو كند آن حسد نيست بلكه آن را غبطه گويند ، واگر آن نعمتي كه آرزوى مثل آن كرده امرى باشد كه رجحان ديني داشته باشد مثل علم ، غبطهء آن محمود وپسنديده است ، اين است كه حضرت امام جعفر صادق صلوات اللّه وسلامه عليه در روايت فضيل بن عياض فرموده كه : بدرستى كه مؤمن غبطه مىدارد وحسد نمىدارد ومنافق حسد مىدارد وغبطه نمىدارد . 2654 ايّاك والخرق فانّه شين الاخلاق . دورى كن از بدخوئى پس بدرستى كه آن عيب خصلتهاست .